شاخص ترس و طمع چیست؟ | 5 ویژگی + نحوه استفاده در سرمایه گذاری

شاخص ترس و طمع کریپتو با بررسی سیگنال‌های اجتماعی و روند حرکتی بیت‌کوین، به تحلیل احساسات بازار ارزهای دیجیتال می‌پردازد. این شاخص بین 0 تا 100 نوسان می‌کند. هرچقدر شاخص ترس و طمع (Fear & Greed Index) به عدد 100 نزدیک‌تر باشد، نشان‌دهنده طمع بیشتر بازار است. نزدیک شدن شاخص به عددهای پایین هم از ترس حاکم بر بازار خبر می‌دهد. به زبان ساده عدد پایین‌تر نشان‌دهنده «ترس» و عدد بالاتر نشان‌دهنده «طمع» است. شاخص ترس و طمع فقط وضعیت کوتاه‌مدت بازار را نشان می‌دهد، حوادث غیرمنتظره را پیش‌بینی نمی‌کند و نباید تنها مبنای تصمیم‌گیری باشد.

با صرافی نوین تتر، راز شاخص ترس و طمع را کشف کنید؛ ابزاری که احساسات بازار را برملا می‌سازد. هدف ما ارائه‌ی محتوایی دقیق و مبتنی بر منابع معتبر جهانی است تا شما بتوانید از این شاخص به‌عنوان ابزاری تکمیلی در تحلیل بازار استفاده کنید.

شاخص ترس و طمع چیست؟

قبل از اینکه به سوال شاخص ترس و طمع چیست؟ با مثال جواب دهیم، کمی به این نقل قول معروف وارن بافت، سرمایه‌گذار افسانه‌ای آمریکایی فکر کنید:

(greedy when others are fearful and fearful when others are greedy.)

«وقتی همه می‌ترسند، حریص باش و وقتی همه حریص هستند، بترس.»

این جمله در واقع تأکید می‌کند که تصمیم‌گیری بر اساس احساسات جمعی می‌تواند منجر به اشتباهات سرمایه‌گذاری شود. به همین دلیل، استفاده از شاخص ترس و طمع می‌تواند به‌عنوان یک ابزار مکمل در تحلیل تکنیکال و فاندامنتال، دیدگاه دقیق‌تری از شرایط روانی بازار در اختیار سرمایه‌گذاران قرار دهد.

شاخص ترس و طمع (Fear and Greed Index) یک ابزار تحلیلی قدرتمند برای سنجش احساسات حاکم بر بازار ارزهای دیجیتال است که با ترکیب داده‌ های کمی و کیفی مختلف، تصویری واقع ‌بینانه از شرایط روانی بازار ارائه می ‌دهد. این شاخص با بررسی مجموعه ‌ای از فاکتورها از جمله نوسانات قیمت (Volatility)، حجم معاملات (Volume)، ترند شبکه ‌های اجتماعی، دامیننس بیت‌کوین (Bitcoin Dominance)، روند حرکتی بازار (Market Momentum) و حتی داده ‌های جستجوی گوگل، عددی بین ۰ تا ۱۰۰ تولید می‌ کند. عددهای پایین‌ تر (۰ تا ۲۴) نشانه‌ی ترس شدید در بازار هستند و عدد های بالاتر (۷۶ تا ۱۰۰) طمع شدید را نشان می‌ دهند.

به دلیل در نظر گرفتنِ طیف گسترده‌ای از فاکتورهای مؤثر و نمایانگر بودن احساسات واقعی سرمایه‌ گذاران، بسیاری از تحلیل‌ گران از این شاخص به ‌عنوان مکملی ارزشمند در کنار تحلیل تکنیکال و فاندامنتال استفاده می‌ کنند. از نگاه سایت‌ هایی مانند CoinMarketCap، این شاخص یکی از ابزار های شناخته‌ شده برای بررسی جهت‌ گیری بازار محسوب می ‌شود.

معمولاً این شاخص به‌صورت یک نمودار نیم‌ دایره‌ای ترسیم می‌شود که دارای یک عقربه است. این عقربه بین صفر تا صد نوسان می‌کند. تحلیل‌گرها برای اینکه بررسی بازار با شاخص ترس و طمع راحت‌تر شود، این شاخص را به پنج بخش اصلی تقسیم می‌کنند.

5 ناحیه شاخص ترس و طمع شامل چه مواردی هستند؟

لیست زیر، پاسخ کوتاه به این سوال است. این نواحی عبارت هستند از:

• ناحیه ترس شدید (Extreme Fear) که با رنگ نارنجی مشخص است.
• ناحیه ترس (Fear) مشخص شده با رنگ زرد یا کهربایی
• ناحیه طبیعی یا خنثی (Neutral)
• ناحیه طمع (Greed) که با رنگ سبز روشن نشان می دهند.
• ناحیه طمع شدید (Extreme Greed) با رنگ سبز مشخص میشود.

در ادامه تلاش کردیم به سوالات شما عزیزان در این رابطه به صورت خیلی کامل تر پاسخ دهیم. بررسی 5 ناحیه از شاخص ترس و طمع:

1. ناحیه ترس شدید (Extreme Fear) مشخص شده با رنگ نارنجی

وقتی عقربه نمودار بین 0 تا 25 قرار می‌گیرد، نشان دهنده ترس شدید در بازار است. برای مثال پس از شیوع ویروس کرونا، در مارس 2020 شاخص ترس و طمع به زیر عدد 10 سقوط کرد که پایین‌ترین عدد مشاهده شده در چند سال اخیر بود و ترس کاربران از بحران اقتصادی جهانی را نشان می‌داد. در سال 2022 هم وقتی چین فعالیت ماینرها را ممنوع کرد، ارزش بیتکوین از اوج 65 هزار دلاری وارد فاز اصلاح شد که نتیجه این اتفاق را در نمودار ترس و طمع هم می‌توانید ببینید.

این ناحیه با رنگ نارنجی مشخص می شود که بیشترین شدت ترس هم حساب می شود.

2. ناحیه ترس (Fear) مشخص شده با رنگ زرد یا کهربایی

در شاخص ترس و طمع، محدوده‌ های مختلف عددی برای نمایش سطح احساسات بازار در نظر گرفته می ‌شود. قرار گرفتن شاخص در محدوده ترس نشان می‌ دهد که احساسات منفی و احتیاط در بازار افزایش داشته است. با این ‌حال، این وضعیت لزوماً به معنی ادامه ریزش قیمت یا انتظار قطعی برای کاهش بیشتر بازار نیست. زیرا شاخص ترس و طمع احساسات بازار را اندازه ‌گیری می‌ کند و به ‌تنهایی جهت آینده قیمت را مشخص نمی‌ کند.

ایده کلی استفاده از ترس و طمع برای سنجش رفتار سرمایه‌ گذاران، پیش از ورود این مفهوم به بازار رمزارزها، در بازار های مالی سنتی نیز مورد استفاده قرار گرفته است. به طور مثال، CNN در توضیح شاخص Fear & Greed خود در بازار سهام، این نظریه را مطرح می ‌کند که ترس شدید می‌ تواند فشار فروش را افزایش دهد و طمع شدید نیز ممکن است رفتار متفاوتی در بازار ایجاد کند. این توضیح مربوط به بازار سهام است و نباید آن را به‌ عنوان شواهد مستقیم درباره عملکرد شاخص ترس و طمع رمزارز ها در نظر گرفت.

در بازار رمزارزها نیز شاخص‌هایی مانند Crypto Fear & Greed Index برای سنجش احساسات بازار طراحی شده‌ اند، اما کاربرد و اعتبار آن‌ها باید بر اساس روش محاسبه، داده ‌های مورد استفاده و شواهد مربوط به همان شاخص بررسی شود.

3. ناحیه طبیعی یا خنثی (Neutral)

قرار گرفتن عقربه شاخص در محدوده 50 نشان‌ دهنده یک حالت تعادل در بازار است. به بیان دیگر وقتی در این ناحیه هستیم، قدرت خرس‌ها و گاوها باهم برابر بوده و احساسات اجتماعی هم تاثیر خاصی روی بازار ندارد. معمولاً در چنین مواقعی بازار در یک کف و سقفِ مشخص گیر کرده و در حال نوسان است. در اصطلاحات کریپتوکارنسی این وضعیت را سایه زنی یا ساید زدن هم ترجمه می‌کنند.

4. ناحیه طمع (Greed) مشخص شده با رنگ سبز روشن

شروع ناحیه طمع از سطح 50 تا 75 است. وقتی بازار روندی صعودی به خود می‌گیرد، کم کم توجه کاربران و توده مردم به بازار ارزهای دیجیتال جلب می‌شود. به نحوی که می‌توانید شاهد پست‌ها و کامنت‌هایی درباره بیتکوین و ارزهای دیجیتال هم باشید. هرچقدر عقربه شاخص ترس و طمع به عدد 75 نزدیک‌تر شود، نشان دهنده ریسک بالاتر بازار است. در واقع بالاتر رفتن عدد می‌گوید که کاربران حاضرند ریسک بیشتری را متحمل شوند. از طرفی توده مردم هم ترغیب شده‌اند به سراغ این بازار بیایند.

5. ناحیه طمع شدید (Extreme Greed) مشخص شده با رنگ سبز

خطرناک‌ ترین ناحیه در شاخص ترس و طمع ارز دیجیتال را نمی‌ توان صرفاً بر اساس عدد شاخص مشخص کرد. قرار گرفتن شاخص در محدوده Extreme Greed (طمع شدید) نشان ‌دهنده افزایش خوش‌ بینی و هیجان در بازار است و می ‌تواند هشداری برای بررسی دقیق‌ تر شرایط بازار باشد.

بررسی داده‌ های تاریخی می ‌تواند نشان دهد که در برخی دوره‌ ها، قرار گرفتن شاخص در سطوح بالای ۸۰ با ادامه روند صعودی و در برخی دوره‌ ها با اصلاح قیمت همراه بوده است. بنابراین، رسیدن شاخص به بالای ۸۰ به‌ تنهایی به معنی شروع یک اصلاح عمیق یا زمان مناسب برای خروج از بازار نیست. برای ارزیابی چنین شرایطی باید عواملی مانند روند قیمت، حجم معاملات، وضعیت بازار بیت ‌کوین و سایر شاخص‌ های تکنیکال نیز بررسی شوند.

در دوره‌ های صعودی سال ۲۰۲۱، شاخص ترس و طمع در مقاطعی به محدوده طمع شدید رسید و پس از آن بازار در نهایت وارد دوره نزولی شد. با این ‌حال، نمی ‌توان این اتفاق را صرفاً به وضعیت شاخص ترس و طمع نسبت داد.

تاریخچه شاخص ترس و طمع

شاخص ترس و طمع (Fear and Greed Index) نخستین بار در سال ۲۰۱۲ توسط وب‌ سایت معتبر CNNMoney برای تحلیل احساسات حاکم بر بازارهای مالی سنتی معرفی شد. هدف از طراحی این شاخص، اندازه‌گیری میزان هیجان یا نگرانی سرمایه‌گذاران و تأثیر آن بر روند بازار بود. در ادامه، با رشد چشم‌گیر بازار رمزارزها و نیاز به تحلیل روانشناسی سرمایه‌گذاران، نسخه‌ای اختصاصی از این شاخص در سال ۲۰۱۸ برای بازار ارزهای دیجیتال ارائه شد؛ نسخه‌ای که امروز به‌عنوان یکی از ابزارهای مهم تحلیل احساسات بازار شناخته می‌شود.

چگونه از شاخص ترس و طمع در معاملات بازار استفاده کنیم؟

تا اینجا از مقاله شاخص ترس و طمع در صرافی نوین تتر، خیلی کامل به سوال شاخص ترس و طمع چیست؟ پاسخ دادیم. اما بحث مهم بعدی، به کاربرد شاخص Fear and Greed برمی‌گردد. برای اینکه کاربرد این شاخص را درک کنید. یک بار دیگر به مرور جمله معروف وارن بافت بپردازید. بر اساس این جمله، کاربرد اندیکاتور ترس و طمع مشخص می‌شود. در کل 4 اصول که شامل اصل معکوس عمل کردن (Contrarian Approach)، استراتژی تدریجی (نه تصمیم یکجا)، ابزار تأیید نه استراتژی مستقل و ترکیب با سایر داده‌ ها در استفاده از شاخص ترس و طمع وجود دارد. دو زمان مناسب در استفاده از این شاخص هم در ادامه بیان شدند.

• استفاده در زمان ترس شدید: زمانی که شاخص در محدوده ترس شدید قرار دارد، معمولاً نشان‌ دهنده نگرانی زیاد سرمایه ‌گذاران است. برخی معامله‌ گران این شرایط را به عنوان فرصتی برای بررسی خرید در نظر می ‌گیرند. اما باید توجه داشت که ترس شدید همیشه به معنی کف قیمت نیست و ممکن است بازار همچنان روند نزولی داشته باشد.
• استفاده در زمان طمع شدید: وقتی شاخص وارد محدوده طمع شدید می ‌شود، نشان می‌دهد بسیاری از سرمایه ‌گذاران نسبت به آینده بازار خوش ‌بین هستند. این شرایط می ‌تواند هشداری برای بررسی سود های کسب‌ شده، مدیریت ریسک و جلوگیری از خرید هیجانی باشد.

از تجربه‌ ای که من در بازار رمزارز ها داشتم، بار ها دیدم که ترس و هیجان می ‌توانند تصمیم‌ گیری را تحت تأثیر قرار دهند. مخصوصاً زمانی که بازار به‌ شدت صعودی یا نزولی است. این موضوع با مطالعات حوزه «رفتارشناسی مالی» یا Behavioral Finance نیز هم‌ خوانی دارد و نشان می ‌دهد احساساتی مانند ترس، طمع و رفتار گله ‌ای می ‌توانند روی تصمیم ‌های سرمایه ‌گذاران اثر بگذارند.

نحوه استفاده سرمایه گذاران بزرگ از اندیکاتور ترس و طمع چگونه است؟

بر اساس تجربه و مطالعات، سرمایه گذاران بزرگ از بد ترین شرایط هم، بهترین موقعیت ها را برای خود می سازند.

حاکم شدن ترس شدید بر بازار ارزهای دیجیتال می‌تواند یک فرصت خرید برای سرمایه‌گذاران با تجربه باشد. وقتی همه در حال فروش هستند و نسبت به ریزش بیشتر ترس دارند، می‌توان وارد بازار شد و به‌صورت پله‌ای خرید کرد. البته قبل از خرید باید جوانب دیگری را نیز در تحلیل لحاظ کرد.

حاکم شدن طمع شدید بر بازار هم یک سیگنال خروج است. وقتی توده مردم حریص می‌شوند و به‌صورت هیجانی به خرید می‌پردازند، باید انتظار یک اصلاح عمیق را داشت. به همین خاطر اگر نمی‌خواهید ضرر شدیدی را تجربه کنید، در این مواقع بهتر است از بازار خارج شوید.

ترکیب شاخص ترس و طمع با اندیکاتورهای تکنیکال

برای ارائه سیگنال‌های عملیاتی دقیق‌تر، لازم است شاخص ترس و طمع همراه با اندیکاتورهای تکنیکال مانند RSI و مووینگ اوریج تحلیل شود، زیرا به تنهایی نمی‌تواند تصویر کاملی از بازار ارائه دهد.

• RSI (Relative Strength Index):
  اگر شاخص ترس و طمع وضعیت ترس شدید را نشان دهد و شاخص قدرت نسبی (RSI) نیز زیر ۳۰ قرار داشته باشد، می ‌توان این شرایط را به ‌عنوان نشانه ‌ای از افزایش فشار فروش و احتمال اشباع فروش بررسی کرد. بااین‌ حال، این ترکیب به ‌تنهایی نشانه قطعی بازگشت قیمت یا فرصت خرید نیست. زیرا RSI ممکن است در روند های نزولی قدرتمند برای مدت طولانی در محدوده اشباع فروش باقی بماند. بنابراین، بهتر است این دو شاخص در کنار روند قیمت، حجم معاملات، حمایت و مقاومت و سایر داده‌ های بازار بررسی شوند.
• میانگین‌های متحرک یا مووینگ اوریج (Moving Average):
  وقتی شاخص طمع شدید را نشان می‌دهد و قیمت از مووینگ اوریج بلندمدت فاصله زیادی گرفته است، هشدار احتمال اصلاح قیمت صادر می‌شود. این به معامله‌گر کمک می‌کند از خرید هیجانی جلوگیری کند. در مجموع این اندیکاتور هم برای ترید روزانه مناسب است و هم برای سرمایه گذاری های بلند مدت.
• MACD:
  ترکیب شاخص ترس پایین و سیگنال صعودی MACD می‌تواند نشانه‌ای از برگشت روند کوتاه‌مدت صعودی باشد. سیگنال‌های کراس خط MACD با خط سیگنال، برای ورود یا خروج سریع در نوسانات کوتاه‌مدت عالی است. برای بلندمدت، بیشتر برای تأیید روند کلی استفاده می‌شود و کمتر نقش عملیاتی دارد.

همچین ترکیب شاخص ترس و طمع با حجم معاملات (Volume)، سطوح حمایت و مقاومت و الگوهای کندل استیک (Candlestick Patterns) کمک می کند که بفهمید چه زمانی وارد آن روند بشوید، دقیقاً کجا ممکنه واکنش قیمتی رخ دهد و تأیید دوگانه (هم احساسات، هم ساختار کندل) برای احتمال برگشت به سمت بالا را فراهم می کند.

شاخص ترس و طمع چگونه محاسبه می‌شود؟

شاخص ترس و طمع ارز دیجیتال بر اساس ترکیبی از چند داده و معیار بازار محاسبه می‌ شود، اما روش محاسبه آن در همه ارائه ‌دهندگان یکسان نیست. به طور مثال، Alternative.me شاخص خود را برای بیت‌ کوین و برخی رمزارز های بزرگ ارائه می ‌کند و در توضیح روش‌ شناسی فعلی خود پنج مؤلفه اصلی را معرفی کرده است:

• نوسانات بازار (25 درصد): بررسی نوسانات فعلی و بیشترین افت قیمت بیت‌ کوین و مقایسه آن‌ ها با میانگین‌ های ۳۰ و ۹۰ روزه.
• مومنتوم و حجم معاملات (25 درصد): مقایسه حجم معاملات و مومنتوم فعلی بیت‌ کوین با میانگین‌های ۳۰ و ۹۰ روزه.
• رسانه‌ های اجتماعی (15 درصد): بررسی میزان فعالیت و تعامل کاربران در پست‌ ها و هشتگ‌ های مرتبط با بیت‌ کوین.
• دامیننس بیت‌ کوین (10 درصد): بررسی سهم بیت ‌کوین از بازار رمزارز ها به ‌عنوان یکی از معیار های سنجش رفتار سرمایه‌ گذاران.
• روند های جست‌وجو (10 درصد): بررسی داده‌ های Google Trends برای برخی جست‌ و جو های مرتبط با بیت‌ کوین.

این پنج مؤلفه در مجموع ۸۵ درصد را تشکیل می‌ دهند. Alternative.me در توضیحات خود اشاره می ‌کند که نظرسنجی‌ ها در حال حاضر متوقف هستند. بنابراین نباید سهم ۱۵ درصدی نظرسنجی‌ ها را به‌ عنوان بخشی از محاسبات فعلی شاخص در نظر گرفت.

شاخص ترس و طمع در CoinMarketCap

در مقابل، CoinMarketCap شاخص ترس و طمع اختصاصی خود را دارد و روش محاسبه آن با Alternative.me متفاوت است. شاخص CoinMarketCap از پنج گروه داده شامل مومنتوم قیمت، نوسان ضمنی، بازار مشتقات، ترکیب بازار و داده‌ های اختصاصی CoinMarketCap استفاده می ‌کند. بنابر این وزن‌ ها و مؤلفه ‌های شاخص CoinMarketCap را نباید با روش‌ شناسی Alternative.me یکسان در نظر گرفت.

به همین دلیل، هنگام بررسی شاخص ترس و طمع باید مشخص شود که عدد مورد نظر مربوط به کدام ارائه ‌دهنده است. زیرا دو شاخص با نام مشابه می‌ توانند از داده‌ ها و روش‌ های محاسباتی متفاوتی استفاده کنند. 5 شاخص موثر در شاخص ترس و طمع با جزییات بیشتر شامل مواردی که در ادامه معرفی کردیم می شوند.

1. میزان نوسانات (Volatility – A rise)

افزایش نوسانات بیت کوین اغلب باعث حاکم شدن ترس بر بازار کریپتو می‌شود. تحلیل‌گرها برای در نظر گرفتنِ این شاخص اغلب میزان نوسانات فعلی بیتکوین را با میانگین 30 روزه و 90 روزه آن مقایسه می‌کنند. سهم شاخص نوسانی در محاسبات اندیکاتور ترس و طمع 25 درصد است.

اگر قیمت بیت کوین یا ارز های مهم دیگر، یک دفعه بالا یا پایین بره، نشانه ترس در بازار هست. چرا که مردم از سقوط بازار می‌ترسند یا می‌خواهند سریع سود کنند.

2. توجه به مومنتوم و حجم بازار (Market momentum/volume)

یکی دیگر از فاکتورهای محاسباتی شاخص ترس و طمع بیت کوین توجه به میزان مومنتوم بلندمدت بازار و حجم فعلی آن است. زمانی که حجم فعلی بازار بیتکوین از مومنتوم بلندمدت (مومنتوم 30 و 90 روزه) آن پیشی می‌گیرد، نشانه‌ای از حریص‌تر شدن بازار است. سهم این شاخص در محاسبات 25 درصد خواهد بود.

اگر همه مردم شروع به زیاد خریدن کنند و بازار شلوغ شود، نشانه طمع هست و بلعکس هم اگر کسی چیزی نخرد و یا شروع به فروش کنند، نشانه ترس بازار هست.

3. ترند شبکه‌های اجتماعی (Social media)

شاخص ترس و طمع روی احساسات اجتماعی توده مردم تمرکز بالایی دارد. بالا رفتن تعداد لایک‌ها، پست‌ها، توییت‌ها و محتوای تولیدی با هشتگ‌های خاص نشان‌دهنده ترغیب شدن توده مردم برای ورود به بازار است. اگر میزان تعاملات و محتوای تولیدی افزایش یابد، می‌توان آن را نشانه‌ای از حریص‌تر شدن بازار فرض کرد. توجه به احساسات مردم شاید یک شاخص کیفی به نظر برسد؛ اما با تحلیل داده‌های شبکه‌های اجتماعی می‌توان آن را به یک شاخص کمی تبدیل کرد. سهم اندیکاتور شبکه‌های اجتماعی در محاسبات 15 درصد است.

اگر در توییتر، یوتیوب یا تیک‌تاک همه در مورد بیت‌کوین و خرید حرف بزنند، یعنی بازار درحال رفتن به سمت طمع هست.
ولی اگر همه شروع به هشدار دادن کنند و حرف از ریزش بزنند، به این معناست که بازار دچار ترس می باشد.

4. دامیننس بیتکوین (Dominance)

برای محاسبه دامیننس بیتکوین باید ارزش بازار فعلی آن را به کل ارزش بازار ارزهای دیجیتال تقسیم کرد. افزایش تسلط بیتکوین به بازار و البته بالا رفتن حجم بازار نشانگر حریص‌تر شدن توده مردم است. نکته دیگر اینکه اگر حجم بازار تقریباً ثابت بماند و همزمان دامیننس بیتکوین کاهشی باشد، می‌توان استنباط کرد که سرمایه‌گذارها در حال خرید آلت کوین‌های بازار هستند. این عمل هم نشانه‌ای از حریص‌تر شدن بازار است. سهم دامیننس در محاسبه شاخص ترس و طمع 10 درصد است.

5. زیر نظر گرفتنِ ترندها (Trends)

سایتی مثل گوگل ترندز به شما نشان می‌دهد که در بازه‌های زمانی مختلف میزان جستجوها درباره یک موضوع چقدر بوده است؟ البته سایت‌های دیگری هم مانند گوگل ترندز وجود دارند. تحلیل‌گرهای کریپتو از ترندهای جهانی و میزان افزایش نرخ جستجو برای اندازه‌گیری شاخص ترس و طمع نیز استفاده می‌کنند. تجربه نشان می دهد هروقت قیمت بیتکوین صعودی می‌شود، میزان سرچ‌ها درباره ارزهای دیجیتال و بیتکوین هم افزایش پیدا می‌کند. این فاکتور در داده‌های گوگل ترندز هم قابل مشاهده است. بالا رفتن آمار جستجوی این عبارت‌ها نشانگر حریص‌تر شدن بازار کریپتو خواهد بود که سهمی 10 درصدی در محاسبات دارد.

پس عامل ششم (نظرسنجی‌) چه شد؟

اگر در منابع قدیمی ‌تر با ۶ عامل برای شاخص ترس و طمع مواجه شده ‌اید، دلیل آن وجود بخش نظرسنجی‌ ها (Surveys) در روش ‌شناسی قبلی است. این بخش در گذشته به‌ عنوان یکی از منابع داده شاخص در نظر گرفته می ‌شد، همانطور که قبل تر گفتیم Alternative.me در توضیحات روش ‌شناسی خود سهم ۱۵ درصدی برای Surveys ذکر کرده بود، اما در توضیحات فعلی خود اعلام کرده است که نظرسنجی‌ ها در حال حاضر متوقف ‌شده (paused) هستند.

در نتیجه، نباید نظرسنجی‌ها را به ‌عنوان یک عامل فعال در محاسبات فعلی شاخص در نظر گرفت. به همین دلیل، در توضیح روش فعلی بهتر است پنج مؤلفه اصلی را از بخش نظرسنجی ‌های تاریخی جدا کنیم.

چگونه احساسات خود را در هنگام سرمایه گذاری کنترل کنیم؟

به طور کلی، روش‌ های مختلفی برای کاهش تأثیر احساسات بر تصمیم‌ گیری مالی وجود دارد که از جمله آن ‌ها می ‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• داشتن برنامه مشخص پیش از سرمایه‌ گذاری
• تصمیم‌ گیری بر اساس تحقیق و داده، نه هیجانات لحظه ‌ای
• رعایت اصول مدیریت سرمایه و ریسک
• خود داری از بررسی مداوم قیمت ‌ها
• ثبت تصمیم‌ ها و نتایج در یک ژورنال سرمایه گذاری
• پرهیز از تصمیم‌ گیری در شرایط هیجان شدید
• داشتن انتظارات واقع ‌بینانه
• استفاده از شاخص‌ ها و داده‌ های کمکی در کنار سایر ابزارهای تحلیل

شاخص ترس و طمع چه کمکی به کنترل احساسات می ‌کند؟

شناخت شاخص ترس و طمع به ‌تنهایی برای ارزیابی بازار کافی نیست. این شاخص می ‌تواند تصویری از احساسات عمومی بازار ارائه دهد، اما نباید آن را به‌ عنوان یک ابزار مستقل برای پیش‌ بینی قیمت یا تصمیم‌ گیری قطعی در نظر گرفت.

استفاده از این شاخص در کنار سایر داده‌ های بازار می ‌تواند به سرمایه‌ گذار کمک کند تا شرایط احساسی بازار را بهتر درک کند و تصمیم ‌های خود را کمتر بر اساس هیجانات لحظه ‌ای قرار دهد.

پژوهش‌ های یادگیری ماشین درباره شاخص ترس و طمع

در برخی پژوهش‌ ها، داده‌ های مربوط به احساسات بازار در کنار شاخص ‌های تکنیکال و مدل‌ های یادگیری ماشین برای پیش‌ بینی قیمت بیت ‌کوین بررسی شده‌ اند. برای مثال، مطالعه ‌ای با عنوان «Sentiment and Technical Analysis-Based Bitcoin Price Prediction using Machine Learning» به بررسی استفاده از داده‌ های احساسات و تحلیل تکنیکال در مدل‌ های یادگیری ماشین برای پیش ‌بینی قیمت بیت‌ کوین پرداخته است.

نتایج چنین پژوهشی می ‌تواند نشان دهد که اضافه کردن داده‌ های احساسات به یک مدل مشخص، در شرایط و داده‌ های مورد بررسی، بر عملکرد پیش ‌بینی آن مدل تأثیر می‌گذارد. بااین‌ حال، نباید نتیجه این پژوهش را به این معنا تعبیر کرد که استفاده روزمره از شاخص ترس و طمع لزوماً باعث تصمیم‌ گیری بهتر سرمایه‌ گذاران می‌ شود.

عملکرد یک مدل پیش ‌بینی به عواملی مانند آمار و ارقام مورد استفاده، بازه زمانی، روش مدل ‌سازی و معیار ارزیابی وابسته است. نتیجه یک مطالعه به‌ تنهایی نمی ‌تواند اثربخشی شاخص را در تمام شرایط بازار اثبات کند.

بررسی شاخص ترس و طمع در کنار قیمت بیت‌ کوین

به ‌طور کلی، احساسات سرمایه‌ گذاران می ‌توانند بر رفتار بازار تأثیر بگذارند و شاخص ترس و طمع نیز تلاش می‌ کند این احساسات را با استفاده از مجموعه‌ ای از داده‌ های بازار به یک عدد ساده تبدیل کند. با این‌حال، تغییرات این شاخص باید در کنار عواملی مانند روند قیمت، حجم معاملات، شرایط کلی بازار و سایر آمار و ارقام مرتبط بررسی شود.

اگر نمودار شاخص ترس و طمع را در کنار نمودار قیمت بیت‌ کوین بررسی کنید، می ‌توانید رابطه میان تغییرات احساسات بازار و حرکات قیمت را در دوره‌ های مختلف مشاهده کنید. بااین‌ حال، وجود هم ‌زمانی میان تغییرات شاخص و قیمت به ‌تنهایی به معنای رابطه علت و معلولی یا امکان پیش ‌بینی قطعی قیمت نیست.

برای بهتر است شاخص ترس و طمع رابه جای اینکه یک سیگنال مستقل برای خرید یا فروش بدانید، به‌ عنوان یکی از داده‌ های مکمل در تحلیل بازار در نظر بگیرید. در نهایت پایبندی به 3 راهکاری که در ادامه معرفی شدند باعث کمک به شما در این زمینه می شوند.

1. حواستان به شاخص ترس و طمع باشد

یکی از نکاتی که در تحلیل ‌های Morgan Stanley نیز به آن اشاره شده، اهمیت جدا کردن «سیگنال» از «نویز» بازار است. یعنی سرمایه ‌گذاران نباید اجازه دهند نوسانات و اخبار کوتاه‌ مدت، تمرکز آن‌ ها را از عوامل مهم‌ تر بازار دور کند.

به همین دلیل، هنگام استفاده از شاخص ترس و طمع نیز بهتر است تغییرات احساسات بازار را در کنار سایر اطلاعات را بررسی کنیم و آن را به‌ تنهایی مبنای تصمیم ‌گیری قرار ندهیم.

نحوه استفاده صحیح از شاخص ترس و طمع

شاخص ترس و طمع به ‌تنهایی نباید مبنای تصمیم‌ گیری باشد، بلکه باید به ‌عنوان یک ابزار مکمل در کنار تحلیل فاندامنتال و تکنیکال به کار رود. برای مثال، در زمان ترس شدید (Extreme Fear) بازار ممکن است فرصت مناسبی برای ورود بلند مدت باشد. اما بررسی پروژه، تیم توسعه، کاربرد پذیری و تحلیل اطلاعات آن نیز ضروری است. در نقطه مقابل، طمع شدید می ‌تواند هشداری برای اصلاح بازار باشد.

به‌طور خاص، ترکیب این شاخص با ابزارهایی مثل RSI، میانگین ‌های متحرک، و اطلاعات درون‌ زنجیره‌ای (On-chain) می ‌تواند دقت تصمیم‌ گیری‌ها را افزایش دهد. همچنین برای تریدرهای حرفه ‌ای، بررسی تغییرات لحظه‌ ای این شاخص در کنار داده‌های تاریخی آن، به شناسایی روندهای برگشتی کمک می‌کند.

2. از خرید پله‌ای استفاده کنید

طیف گسترده‌ ای از سرمایه گذاران کریپتو علاقه دارند در پایین ‌ترین قیمت ممکن وارد بازار شوند و در بالاترین قیمت از معامله خارج شوند. بااین‌حال، شناسایی دقیق کف و سقف بازار پیش از وقوع آن ‌ها بسیار دشوار است و حتی تحلیل ‌های حرفه ‌ای نیز نمی‌ توانند زمان دقیق این نقاط را با قطعیت مشخص کنند.

به همین دلیل، برخی سرمایه‌ گذاران به جای تلاش برای تعیین دقیق کف و سقف، از روش‌ هایی مانند خرید پله‌ ای (DCA) استفاده می ‌کنند. در این روش، سرمایه موردنظر به بخش ‌های کوچک ‌تر تقسیم می ‌شود و خرید در فواصل زمانی مشخص انجام می ‌گیرد. برای مثال، فرد می ‌تواند بدون تلاش برای پیش‌ بینی دقیق قیمت، مبلغ مشخصی را به‌ صورت ماهانه برای خرید یک دارایی اختصاص دهد.

DCA می ‌تواند وابستگی سرمایه‌ گذار به انتخاب یک نقطه ورود مشخص را کاهش دهد، اما تضمینی برای کاهش میانگین قیمت خرید یا افزایش سود نیست. همچنین شاخص ترس و طمع را به تنهایی نباید به ‌عنوان یک سیگنال خروج قطعی در نظر گرفت. بهتر است در کنار سایر اطلاعات و شرایط بازار بررسی شود.

3. تخم مرغ‌های خود را در چند سبد قرار دهید

بازار کریپتو ریسک بسیار بالایی دارد. به همین خاطر فعالان بازار توصیه می‌کنند که هرگز با کل سرمایه خود وارد این بازار نشوید. وقتی سرمایه کلانی را وارد معامله می‌کنید، با افزایش ریسک به ریوارد مواجه می‌شوید و کنترل احساسات خود را از دست می‌دهید. ولی اگر سرمایه خود را به چند بخش تقسیم کنید و صرفاً با بخش محدودی از آن وارد شوید، ریسک این کار برایتان کمتر می‌شود. در نتیجه بهتر می‌توانید در مواقع حساس تصمیم‌گیری کنید.

سخن آخر

در این مقاله گفتیم که شاخص ترس و طمع (Fear & Greed Index) چیست، چگونه محاسبه می‌شود و در نهایت چه کاربردهایی دارد. اگر می‌خواهید در بازار کریپتو موفق عمل کنید، بهتر است حواستان به این شاخص باشد. بررسی روزانه شاخص ترس و طمع آنلاین می‌تواند به شما کمک کند تا احساسات بازار را بهتر درک کرده و تصمیم‌های منطقی‌تری بگیرید. درگیر نکردن احساسات در سرمایه‌گذاری باعث می‌شود انتخاب‌های عاقلانه‌تری داشته باشید. اگر سوال دیگری درباره این موضوع دارید، در کامنت‌ها پاسخگوی شما هستیم.

سوالات متداول

1. شاخص ترس و طمع یک اندیکاتور کوتاه مدت است یا بلند مدت؟

اگر نمودار تاریخی ترس و طمع را ببینید، متوجه می‌شوید که این شاخص خیلی با تحلیل‌های بلند مدت مطابقت ندارد. در اغلب مواقع این اخبارهای حاشیه‌ای و احساسات توده مردم است که باعث ایجاد ترس در بازار می شود. در نتیجه می‌توان گفت که شاخص ترس و طمع یک اندیکاتور کوتاه مدت به حساب می‌آید.

2. چطور به شاخص ترس و طمع دسترسی داشته باشم؟

شاخص ترس و طمع غالباً برای بازار رمزارزها استفاده می‌شود و عدد آن از ۰ تا ۱۰۰ است. سایت‌های زیادی هستند که به‌صورت آنلاین شاخص ترس و طمع را نمایش می‌دهند. برای مثال می‌توانید از سایت‌های کوین استنز (coinstats)، بیت دگری (bitdegree) یا کوین مارکت کپ (CoinMarketCap) کمک بگیرید. با مشاهده شاخص می‌توان وضعیت ترس شدید، ترس، طمع، یا طمع شدید بازار را فهمید و تصمیمات سرمایه‌گذاری بهتری گرفت.

3. آیا بازار سهام نیز شاخص ترس و طمع دارد؟

در بسیاری از بازارها شاخص ترس و طمع کاربرد دارد. البته ممکن است اسم این شاخص در بازارهای مختلف تغییر کند. برای مثال در بازار سهام با توجه به معیارهای دیگری مثل میانگین P/E یا P/S می‌توان درباره احساسات بازار اظهار نظر کرد.

4. سایت اصلی شاخص ترس و طمع بیت کوین چیست؟

برای اطلاع از شاخص آنلاین ترس و طمع ، می توانید از سایت اصلی شاخص ترس و طمع آنلاین به نشانی Alternative.com استفاده کنید.